چگونه نتایج امتحانات را تحلیل کنیم و نقاط ضعف یادگیری را پیدا کنیم؟

دو کلاس می‌توانند میانگین ۱۴ داشته باشند و به دو نوع تمرین متفاوت نیاز داشته باشند. در یکی دانش‌آموزان مفهوم را فهمیده‌اند اما در محاسبه خطا دارند. در دیگری محاسبه درست است، اما وقتی مسئله را به زبان متفاوتی می‌بینند، رابطه اصلی را پیدا نمی‌کنند. برای تصمیم درباره جلسه بعد، باید از نمره کل به خود پاسخ‌ها برگردید.

داده آزمون را قبل از محاسبه مرتب کنید

برای هر سؤال چهار چیز ثبت کنید: سقف بارم، نمره کسب‌شده، مهارت یا مبحث و وضعیت پاسخ. غیبت، برگه ناقص، پاسخ سفید و پاسخ ناخوانا را یکی نگیرید. اگر دانش‌آموز در جلسه نبوده یا صفحه‌ای از تصویر جا افتاده، یک نمره صفر به‌عنوان نشانه ندانستن مبحث وارد نکنید. در گزارشی که با دیگران به اشتراک می‌گذارید، تعداد برگه‌های معتبر را کنار درصد بنویسید. «۵ نفر از ۸ برگه معتبر» برای خواننده روشن‌تر از «۶۲٫۵ درصد کلاس» است، به‌ویژه اگر کلاس بیش از ۸ نفر دارد.

از چهار سطح مختلف به نتیجه نگاه کنید

دانش‌آموز. نمره او را به چند شواهد قابل بررسی وصل کنید. ممکن است دو سؤال درباره کسر را غلط جواب داده باشد اما هر دو خطا از تبدیل عدد مخلوط آمده باشد. برای بازخورد بنویسید در کدام مرحله و با چه تمرینی می‌تواند پیشرفت کند.

کلاس. برای هر سؤال، مجموع نمره‌های کسب‌شده را بر مجموع بارم قابل کسب در برگه‌های معتبر تقسیم کنید. سؤال‌هایی را که نسبت پایین‌تری دارند برای خواندن نمونه پاسخ انتخاب کنید. پایین بودن یک نسبت می‌تواند از دشواری عمدی سؤال، وقت کم یا مشکل در صورت سؤال هم ناشی شود.

مبحث. سؤال‌های یک بخش از درس را کنار هم بگذارید. اگر نمره سؤال‌ها متفاوت است، ابتدا مشخص کنید به میانگین سؤال‌ها نیاز دارید یا نسبت کل نمره کسب‌شده به کل بارم. اولی به سؤال‌ها وزن یکسان می‌دهد. دومی به سؤال پرنمره‌تر وزن بیشتری می‌دهد.

مهارت. سؤال یا معیار را به عمل مشخصی مثل «مخرج مشترک می‌سازد» ربط دهید. در یک سؤال مرکب ممکن است یک مهارت درست و مهارت دیگری نادرست باشد. فقط وقتی درباره الگوی یادگیری حرف بزنید که چند شاهد هم‌سو دارید. اگر شاهد کم است، یک تمرین کوتاه طراحی کنید و دوباره بسنجید.

مثال کلاس هشتم با ۲۴ دانش‌آموز

یک آزمون کوتاه درباره کسر و درصد برگزار شده است. ۲۲ برگه کامل داریم، یک نفر غایب است و تصویر یکی از صفحه‌ها ناقص است. عددهای زیر ساختگی و صرفاً برای نمونه‌اند. مخرج همه درصدها ۲۲ برگه کامل است؛ برگه غایب و برگه‌ای که تصویرش ناقص است در مخرج نیامده‌اند.

در معیار دوم، ابتدا چند برگه را بخوانید. شاید دانش‌آموزان ۲۰ درصد را از قیمت نهایی حساب کرده‌اند، یا فقط یک مرحله از سؤال را ندیده‌اند. اگر در چند پاسخ مستقل همان اشتباه درباره مقدار مبنا تکرار شد، یک سؤال تازه با عددها و متن متفاوت بدهید. اگر خطا فقط در همان سؤال دیده شد، صورت سؤال و وضوح خواسته را دوباره بررسی کنید. روش محاسبه درصد نمره هر سؤال و انتخاب مخرج را در تحلیل سؤال‌های دشوار امتحان ببینید.

تصمیم و پیگیری را در یک جدول ساده ثبت کنید

برای جلسه گروه آموزشی فقط پنج ستون کافی است: «الگوی مشاهده‌شده»، «شاهد»، «اقدام»، «مسئول» و «تاریخ بررسی دوباره». برای مثال، «در محاسبه درصد، قیمت نهایی را مقدار مبنا می‌گیرند» در ستون الگو می‌آید. سه پاسخ بدون نام و نسبت برگه‌های دارای آن خطا در ستون شاهد قرار می‌گیرد. سپس مسئول یک فعالیت کوتاه و تاریخ آزمونک دوباره مشخص می‌شود. اگر در آزمونک بهتر شدند، یک مثال در موقعیتی متفاوت بگذارید تا ببینید می‌توانند دانسته را در مسئله تازه به کار ببرند.

چند سؤال برای نتیجه‌گیری درباره یک مهارت کافی است؟

عدد ثابتی وجود ندارد. یک سؤال سرنخ می‌دهد، به‌خصوص اگر در چند پاسخ الگوی مشابه دیده شود. برای تصمیم مهم، شواهد چند سؤال، تکلیف یا مشاهده کلاس را کنار هم بگذارید. اگر در حال طراحی آزمون بعدی هستید، جدول طرح آزمون را طوری تنظیم کنید که مهارت مهم فقط به یک سؤال وابسته نباشد.

وقتی داده دو کلاس با هم فرق دارد چه کنیم؟

فرض کنید کلاس اول در یک سؤال درصد ۱۲ پاسخ درست از ۲۰ برگه معتبر دارد و کلاس دوم ۹ پاسخ درست از ۱۲ برگه معتبر. نسبت‌ها ۶۰ و ۷۵ درصد است. برای مقایسه، اول بررسی کنید سؤال، زمان و روش تصحیح برای هر دو گروه یکسان بوده‌اند. اگر کلاس دوم سؤال مشابهی را پیش از آزمون تمرین کرده، این تفاوت بخشی از توضیح است. همین‌طور یک پاسخ در کلاس ۱۲ نفره اثر بزرگ‌تری بر درصد دارد. گزارش را با تعداد برگه‌ها بنویسید و پیش از نتیجه‌گیری چند پاسخ درست و غلط از هر کلاس را کنار هم بگذارید.

در جلسه گروه آموزشی می‌توانید یک سؤال مشترک برای هفته بعد انتخاب کنید. متن مسئله و عددها را تغییر دهید ولی همان مهارت را بسنجید. از هر معلم بخواهید نمونه‌ای از پاسخ‌های ناقص را بی‌نام بیاورد. اگر گروهی مفهوم را درست توضیح می‌دهد و فقط محاسبه غلط است، تمرین آن گروه باید با گروهی که مقدار مبنا را اشتباه می‌گیرد فرق داشته باشد.

برای دانش‌آموز نیز نتیجه را به شکل قابل عمل بنویسید. جمله «در این دو سؤال، درصد را از قیمت بعد از تخفیف حساب کردی. در تمرین بعد اول مشخص کن صد درصد به کدام قیمت اشاره دارد» شواهد و قدم بعدی را با هم می‌آورد. وقتی دانش‌آموز تمرین را انجام داد، فقط درستی جواب نهایی را کنترل نکنید. بخواهید مقدار مبنا را با یک جمله یا یک شکل نشان دهد. این مشاهده به شما می‌گوید تمرین برای همان مهارت اثر داشته یا دانش‌آموز صرفاً یک نمونه را به خاطر سپرده است.

دیدن گزارش‌های آزمون